Sezonun Öne Çıkan Tiyatro Oyunları
Büyük Zarifi Apartmanı | Kaynak: İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV)
Tiyatro sezonunun açılmasıyla birlikte İstanbul’un iki yakası da sanatseverlerin uğrak rotası olmaya devam ediyor. Şehrin dört bir yanına yayılan dünyaca bilinen klasiklerin uyarlamaları ile genç, yetenekli yazarların kaleminden çıkan oyunlar izleyicileri tiyatro sahnesinde selamlıyor. Sanat dünyası, Ekim ayında yeni keşifler yapmak isteyen izleyiciler için merak uyandırıcı bir programla 27. İstanbul Tiyatro Festivali’ne ev sahipliği yapıyor. Dünyadan pek çok sanatçının ve tiyatro topluluğunun Türkiye’de ilk defa oyunlarını sergileyeceği festival; Almanya, İngiltere, Danimarka, Fransa, Gürcistan, İrlanda, İsrail ve Yunanistan’dan toplam 9 yapımı izleyiciyle buluşturuyor. Öte yandan İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatroları yeni sezona, edebiyat klasiklerinden uyarlama geniş bir oyun seçkisiyle Ekim ayında başlıyor.
Bu ay ilk kez sahneye taşınan eserlerden tekrar perdelerini açmaya hazırlanan yapımlar ile zengin programıyla dikkat çeken 27. İstanbul Tiyatro Festivali’nin ve İBB Şehir Tiyatroları’nın öne çıkan oyunlarını derledik:
Sezonun Yenileri...
|
“Aşık Shakespeare” Yazan: Marc Norman & Tom Stoppard |
İngiltere asıllı tiyatro oyun yazarı ve senarist Tom Stoppard, Amerikalı senarist ve yazar Marc Norman tarafından yazılan, En İyi Film dahil 7 dalda Oscar kazanan “Aşık Shakespeare” aynı isimle Türkiye’de ilk defa tiyatro sahnesinde seyirci ile buluşuyor. Serdar Biliş yönetmenliğinde hazırlanan oyun, toplam 70 kişilik dev kadrosu ile dikkat çekiyor. Başrollerini Uraz Kaygılaroğlu (William Shakespeare) ve Nezaket Erden’in (Viola) üstlendiği oyunda Şebnem Sönmez, Kerem Arslanoğlu, Merve Polat, Ceren Taşçı ve Ekrem Can Arslandağ gibi deneyimli isimler de yer alıyor.
Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu, Piu Entertainment ve Zorlu PSM ortak yapımı “Aşık Shakespeare” sezon boyunca Zorlu PSM’de izlenebilecek.
|
“Cırcır Böcekleri İtler ve Biz” |
Sam Shepard’ın “True West” adlı oyununa yeni bir bakış açısı getiren “Cırcır Böcekleri İtler ve Biz”, yönetmen Mert Öner’in yorumuyla günümüze uyarlandı. Oyun; biri kentli, eğitimli bir senarist diğeri ormanlara sığınan özgür ruhlu bir hırsız olan iki kardeşin birbirlerini keşfetme ve birbirlerine dönüşme hikâyesini anlatıyor. Tek perdelik oyunda iki kardeşe hayat veren Serhat Teoman ve Buğra Gülsoy’a Burak Sarımola ile Ayşe Lebriz Berkem eşlik ediyor.
Açılışını Zorlu PSM’de yapan oyun, 8 Ekim’de tekrar Zorlu PSM’de, 14 Ekim’de Caddebostan Kültür Merkezi’nde ve 21 Ekim’de Fişekhane’de aynı gün 2 kez sahne alacak.
|
“İki Kore'nin Birleşmesi” Yazan: Joël Pommerat |
Joël Pommerat’ın yazdığı, Mine Çerçi'nin Türkçeye çevirdiği, Kemal Aydoğan'ın yönettiği “İki Kore'nin Birleşmesi” adlı oyun, Moda Sahnesi’nde tiyatroseverlerle bir araya geliyor. İlişkiler üzerine hikâyeleri ele alan oyunun kadrosunda; Neriman Uğur, Levent Tülek, Sedat Kalkavan, Asiye Dinçsoy, Reyhan Özdilek, Melek Ceylan ve Damla Pehlevan yer alıyor. Sahnenin ortada kaldığı, seyircinin birbirine dönük iki ayrı tribünden izleyebildiği oyun müzikleriyle de ilgi çekiyor.
|
“Kel Diva” |
Eugène lonesco’nun yazdığı, yönetmenliğini Muharrem Özcan’ın üstlendiği “Kel Diva” adlı oyun, yeni sezonda Oyun Atölyesi’nde seyircilerle buluşacak. Uzun bir aradan sonra yeniden aynı sahneyi paylaşmaya hazırlanan Zuhal Olcay ve Haluk Bilginer’in yer aldığı oyunun kadrosunda; Özlem Zeynep Dinsel, Yiğit Özşener, Gözde Kırgız ve Kıvanç Kılınç da bulunuyor.
“Kel Diva”, 22 Ekim’den itibaren Oyun Atölyesi’nde ve Maximum UNIQ Hall, Zorlu PSM gibi çeşitli mekânlarda tiyatroseverlerle bir araya gelecek.
Sahneye Devam Edenler...
|
“Amadeus” Yazan: Peter Shaffer |
Peter Shaffer’ın kaleme aldığı, Işıl Kasapoğlu’nun yönettiği “Amadeus”, 5. sezonu ile yeniden sahnelerde yer alıyor. Başrollerini Selçuk Yöntem ve Tansu Biçer’in paylaştığı oyun, dünya müzik tarihinin unutulmaz bestecileri Wolfgang Amadeus Mozart ile Antonio Salieri’nin doludizgin hikâyesini anlatıyor. 70 kişilik dev kadroyu ağırlayan oyunda Dilan Çiçek Deniz, Özlem Öçalmaz, Coşkun Ülgen, Kevork Türker, Sabri Özmener ve Yiğit Pakmen gibi deneyimli isimler de yer alıyor.
2022 Afife Tiyatro Ödülleri'nde “Haldun Dormen Özel Ödülü”nü alan ve farklı kategorilerde birçok ödülün de sahibi olan “Amadeus”, 7 Ekim'den itibaren İstanbul’da Zorlu PSM ve Atatürk Kültür Merkezi (AKM) gibi çeşitli sahnelerde tiyatroseverlerle buluşacak.
|
“Bir Ruhun Hikayesi” Yazan: Ingmar Bergman |
Ingmar Bergman’in senaryosundan tiyatro sahnesine uyarlanan “Bir Ruhun Hikayesi” adlı monolog oyun, 3 Ekim’den itibaren İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda perdelerini açıyor. Zeynep Erkekli’nin “Victoria” karakterine hayat verdiği oyun, bir kadının hayatta varoluş hesaplaşmasını aktarıyor. Gerçeklerden kaçıp hayallerine sığınan ve hayallerinden uyanıp gerçeğin kucağına düşen Victoria, karmaşık bir hale gelen anılarındaki; acılarını, mutluluklarını, kayıplarını, ayrılıklarını, mutsuz evliliğini, ailesini ve çocukluğunu ruhunda gizlediği hikâyeleri ile anlatırken zihninde hayal ve hayat arasında yolculuk yapıyor.
|
“Cimri” Yazan: Molière |
Fransız komedya yazarı Molière’in kaleme aldığı zamansız eseri “Cimri”, Tansu Biçer’in yorumu ve Serkan Keskin’in “Harpagon” performansıyla yeni sezonda da tiyatroseverlerle birlikte olmaya devam ediyor. Tiyatro tarihinin en eski klasiklerinden biri olan “Cimri”, birçok kez farklı oyuncularla ve çeşitli sahnelerde izleyici karşısına çıkmıştı. Değişen oyuncu kadrosu ve günümüze uyarlanan yorumuyla Semaver Kumpanya “Cimri”, 8. sezonuyla 6 Ekim’de Çevre Tiyatrosu’nda seyircilerle buluşuyor.
|
“Sığınak” Yazan: Martyana Majok |
Martyana Majok’un kaleme aldığı, Hira Tekindor’un çevirdiği “Sığınak” adlı oyun, aidiyet üzerinden bencillik, ötekilik, yalnızlık ve çaresizlik duygularına odaklanıyor. Işık tasarımını ve yönetmenliğini İbrahim Çiçek’in yaptığı oyunda; Selin Şekerci, Uğur Uzunel ve Ulvi Kahyaoğlu isimleri, evleri ve güvenecekleri kimsesi olmayan üç karaktere hayat veriyor.
Çok isterken mahrum kalanların oyunu “Sığınak”, 15, 16, 22, 23, 30 ve 31 Ekim’de Craft Tiyatro’da izleyicilerle buluşmaya devam edecek.
|
“Tek Kullanımlık Hikaye” Yazan: Volkan Çıkıntoğlu |
Kumbaracı50 imzalı “Tek Kullanımlık Hikaye” adlı oyun izleyiciyi, kişisel dertlerinin yanına “Herkesin bir hikayesi olmalı” diyerek dünya dertlerini de gündelik hayatına katan Melih, Cevdet ve Orhan’ın hikâyesiyle tanıştırıyor. Oyun; iklim krizine ve değişen kent yaşamındaki sorunlara kafa yoran üç genç adamın mahallelerinin kentsel dönüşüme girmesini ve kendi hayatlarındaki yeni gelişmeleri konu alıyor. Volkan Çıkıntoğlu’nun yazdığı, Gülhan Kadim’in yönettiği oyunda Melih, Cevdet ve Orhan’a İsmail Sağır, Meriç Rakalar ve Murat Kapu hayat veriyor. Dünyanın büyük bir meselesini, küçük, sıradan bir mahallede yaşayan üç genç adamın gündelik hayatları arasına alan “Tek Kullanımlık Hikaye”, keyifli bir hikâye anlatıcılığı örneği sunuyor.
Yeni sezonda da izleyicilere hikâyesini anlatmaya devam edecek “Tek Kullanımlık Hikaye” adlı oyun, 14 Ekim'de Ara Sahne’de, 18 Ekim’de ise Baba Sahne’de yer alacak.
|
“Zengin Mutfağı” Yazar: Vasıf Öngören |
Vasıf Öngören’in kaleme aldığı, ilk kez 1978’de İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahnelenen “Zengin Mutfağı”, 40 yıl aradan sonra Şener Şen’in “Lütfü Usta” karakteriyle yeniden izleyiciyle buluşuyor. Oyun, Cumhuriyet Döneminin toplumsal olaylarını zengin bir ailenin mutfağından eğlenceli bir biçimde aktarıyor. Hizmet etmekten başka bir şey düşünemeyen köşk çalışanları, gözlerinin önünde gelişen olaylara artık kayıtsız kalamaz bir duruma geliyor. Şener Şen ile birlikte Gizem Ergün, Onay Kaya, Uğur Arda Başkan ve Kutay Sandıkçı’nın da rol aldığı “Zengin Mutfağı”, 16 Ekim’den itibaren DasDas Sahne'de yer alacak.
27. İstanbul Tiyatro Festivali'ne Bakış
İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) düzenlediği “27. İstanbul Tiyatro Festivali”, 25 Ekim’den itibaren perdelerini açıyor. Işıl Kasapoğlu küratörlüğünde düzenlenen festival toplam 20 tiyatro, performans ve dans gösterisine ev sahipliği yapıyor. Sahneleme türleri ve biçimlerinin çeşitliliğiyle dikkat çeken festivalde, izleyicilere belgesel tiyatrodan klasik sahnelemelere, çağdaş danstan mask tiyatrosuna, kukla sinemasından mekâna özgü eserlere, dans tiyatrosundan performatif enstalasyonlara uzanan geniş bir yelpazede eserler sunuluyor.
25 Kasım’a kadar sürecek “27. İstanbul Tiyatro Festivali”nden mimarlık, kent ve dans tiyatrosuna dair öne çıkan 3 oyunu sizler için seçtik:
|
“Büyük Zarifi Apartmanı” Yazan: H. Can Utku, İlias Maroutsis |
Abdülaziz ve II. Abdülhamit dönemlerinde İstanbul’un en varlıklı ailelerinden biri olan Zarifilerin yaptırdığı “Büyük Zarifi Apartmanı”, tarihi gerçeklerden yola çıkan kurmaca hikâyelerin sahnesine dönüşüyor. H. Can Utku ve İlias Maroutsis’in yazdığı, İlyas Özçakır’ın tasarlayıp yönettiği, mekâna özgü yaratılan bu projede İstanbul Rumlarının geçmişinden bugüne uzanan iki kısa oyun yer alıyor. Hem sinema hem tiyatronun araçlarını kullanan deneysel bir performansla izleyicileri ağırlayacak oyunlar, sadece bir apartmanın değil, şehrin zengin tarihine de tanık olmaya davet ediyor. 1-5 Kasım tarihleri arasında “Büyük Zarifi Apartmanı”nda izleyiciyle buluşacak proje “İKSV 50. Yıl Genç Sanatçı Fonu” ile destekleniyor.
|
“Café Müller” |
20. yüzyılda devrimci bir yaklaşımla dansı yeniden tanımlayan ve dans tiyatrosunun yeni bir tür olarak kabul görmesini sağlayan Pina Bausch’un başyapıtı “Café Müller”, sanatçının topluluğu Tanztheater Wuppertal’ın güncel kadrosuyla ilk günkü çarpıcılığıyla festival kapsamında ilk kez Türkiye’de sahne alacak. Pedro Almodovar’dan Robert Wilson’a sayısız sanatçıya ve dünyanın dört bir yanında sanatseverlere ilham veren koreograf Pina Bausch’un devrimci yaklaşımıyla insan ruhunu okumadaki ustalığını birleştirdiği bu başyapıt, arzunun ve yalnızlığın hikâyesini anlatan, sade olduğu kadar çarpıcı bir dans tiyatrosu.
“Café Müller”, 25 ve 26 Ekim’de Zorlu PSM’de izleyiciyle buluşacak.
|
“İstanbul Mon Amour” Proje Yönetmeni: Ahmet Sami Özbudak |
Işıl Kasapoğlu’nun yaklaşık 30 yıl önce Orhan Veli Kanık’ın “İstanbul’u Dinliyorum” şiirinden esinlenerek tasarladığı “İstanbul Mon Amour” projesi, geçen yılki festivalde olduğu gibi bu yıl da izleyicileri etkilemeye devam ediyor. “İstanbul Mon Amour” bu yıl Ahmet Sami Özbudak’ın araştırmaları, hayalleri ve çeşitli sanatçılarla yaratıcı iş birlikleri neticesinde kurguladığı, tiyatronun büyüsü ile sarmalanmış bir Beyoğlu’na götürüyor izleyiciyi. Yolculukta, üç Fransız lisesi; salonları, sınıfları, koridorlarıyla birer sahneye dönüşüyor. Meral Çetinkaya, Deniz Türkali, Bülent Emin Yarar, Okan Bayülgen, Çiçek Dilligil gibi deneyimli oyuncuların yanı sıra Ayfer Dönmez, Canan Atalay, Fehmi Karaarslan gibi genç oyuncular, gerçek hikâyelerden esinlenerek yazılan kısa oyunlarla 25 Kasım’da sahnede olacak.
İBB Şehir Sahnelerine Bakış
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatroları 2023 - 2024 yeni sezon programını açıkladı. Ekim ayında geniş bir repertuarla başlayacak olan İBB Şehir Tiyatroları’nın dikkat çeken 3 oyununu derledik:
|
“Cadı Kazanı” Yazan: Arthur Miller |
Arthur Miller’ın, 1952’de gerçek olaylardan yola çıkarak yazdığı “Cadı Kazanı”, Sabahattin Eyüboğlu’nun çevirisi ve Yiğit Sertdemir’in yorumuyla 11 - 21 Ekim tarihleri arasında perdelerini açıyor. 1692 yılında ABD’nin Salem kasabasında geçen oyun, cadılıkla suçlanan insanları ve ardından çıkan tartışmaları, işkenceleri konu ediniyor. İzleyici oyunda bir taraftan çıkarları için insanları ölüme sürükleyenlere, inancı kullanarak önce toplumsal yaşamı, sonra hukuku, nihayetinde onuru yok etmeye çalışan baştakilere ve buna sebep olmayı ya da seyirci kalmayı seçmiş bir halka tanık oluyor.
|
“Tartuffe” Yazar: Molière |
Molière’nin kaleme aldığı, zengin bir adamın, ailesindeki ve çevresindeki kimseyi dinlemeden evine yerleştirdiği sahtekar bir sofudan sonra yaşadıklarını anlatan “Tartuffe” adlı oyun, 25 - 28 Ekim 2023 tarihleri arasında sahne alıyor. Orhan Veli’nin çevirisini yaptığı oyuna, yazarın şiirlerinden bestelenen şarkılar eşlik ediyor. “Tartuffe”; inancı, aileyi, aşkı, kadın-erkek farklarını, dünümüzü, bugünümüzü, mizahı, müziği, acıyı, hüznü, rahatsız edici türlü anları iç içe ve olanca dinamiğiyle seyircinin karşısına çıkarıyor.
|
“Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin” Yazan / Yöneten: Murat Mahmutyazıcıoğlu |
Murat Mahmutyazıcıoğlu’nun anlatı geleneğiyle kurguladığı “Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin” adlı oyunda Esin Umulu, Şebnem Köstem ve Yeliz Şatıroğlu bir ailenin üç kadınını canlandırıyor. Oyun, bu üç farklı kuşaktan kadının sürekli değişen bir ev ekseninde birbirlerine söyleyemedikleri ve iç seslerinden oluşan bir dertlenmeyi, kendilerine bir adım mesafe koyarak anlatıyor. Zamanla bu üç farklı hikâye tekleşiyor ve “kadın”ın hikâyesine dönüşüyor.
“Sen İstanbul’dan Daha Güzelsin”, 11 - 21 Ekim 2023 tarihleri arasında sahnede olacak.
*Oyunlar, kategorilere göre alfabetik sıralanmıştır.